مىرسد ، و آنچه براى ساختن بازارها به كار است ، به صاحبان بخشها زمين داد ، پس بخشى را از « باب الكوفه » تا « باب البصره » و « باب محوّل » « 1 » و كرخ و آنچه بهمهء اينها وابسته است ، در عهدهء مسيّب بن زهير و مولاى خود ربيع و عمران بن وضّاح مهندس ، و بخشى را از « باب الكوفه » تا « باب الشام » و « شارع انبار » « 2 » تا برسد به محلهء حرب بن عبد اللّه در عهدهء سليمان بن مجالد و مولاى خود واضح و عبد اللّه بن محرز مهندس ، و بخشى را از « باب الشام » تا « محلهء حرب » و آنچه بمحلهء حرب تعلق دارد ، و شارع « باب الشام » و آنچه بدان وابسته است ، تا پل آخر دجله در عهدهء حرب بن عبد اللّه و مولاى خويش غزوان و حجّاج بن يوسف مهندس ، و از « باب خراسان » تا پل روى دجله كه در امتداد جادهء بزرگ روى دجله كشيده است ، تا « بغيّين » و « باب قطر بل » « 3 » در عهدهء هشام بن عمرو تغلبى و عمارة بن حمزه و شهاب بن كثير مهندس قرار داد ، و به صاحبان هر بخش در هر محله بمساحت زمينى كه بهر مردى و همراهان وى داده مىشود ، و هم آنچه براى دكانها و بازارها معين كرده بود ، زمين داد ، و آنان را فرمود كه دكانها را با وسعت بگيرند تا در هر محله بازارى عمومى مشتمل بر انواع داد و ستدها داير باشد ، و نيز فرمود تا در هر محله ، باندازه‌اى كوچه‌ها و گذرهاى راه دار و بن بست قرار دهند كه منازل بوسيلهء آنها يكنواخت گردد ، و هر گذرى را بنام همان فرماندهى كه آنجا ساكن است ، يا مرد محترمى كه آنجا سكونت گزيده ، يا مردم شهر كه آنجا منزل مىكنند ، نام گذارى كنند ؛ و براى آنان اندازه معين كرد كه پهناى خيابانها را پنجاه ذراع به

--> ( 1 ) « باب المحول » محله‌اى است بزرگ از محله‌هاى بغداد كه چون ميان آن و كرخ بنايى نيست ، تنها و جدا شده است ( مراصد الاطلاع ) . ( 2 ) « شارع الانبار » محله‌اى بوده است در بيرون « باب الانبار » از شهر منصور كه اثرى از آن بجاى نمانده است ، و بنايى در آن نيست جز خاك ابراهيم حربى مشهور كه در شارع مذكور در خانهء خود دفن شد و پيرامون آن مزرعه‌ها و جز آنها است ( مرا صد الاطلاع ) . ( 3 ) بضم و سكون و فتح راء و باى مشدده و لام ، و بروايتى بفتح اول و دوم نيز ، قريه‌اى است ميان بغداد و عكبرا ( معجم البلدان ) بلكه ميان بغداد و مرزفه ، چه عكبرا در طرف شرقى است و آن در طرف غربى و ميان آن دو فرسخها است ( مراصد الاطلاع ) .